Analiza danych dotyczących państw członkowskich Unii Europejskiej

Autor

Dominika Stępniewska

Unia Europejska (ang. European Union) powstała 1 listopada 1993 roku na mocy podpisanego 7 lutego 1992 roku traktatu z Maastricht, jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej.

Budynek Berlaymont w Brukseli - siedziba Komisji Europejskiej

Poniższa tabela przedstawia zestawienie danych dotyczących państw Unii Europejskiej (obecnie jest ich 27, jednak uwzględniono również Wielką Brytanię, która była członkiem UE do 2020 roku).

Tabela 1: Dane dotyczące państw UE
	Podstawowe informacje				Ekonomia				Edukacja				Demografia				Środowisko
państwo	stolica	waluta	powierzchnia (km²)	populacja	stopa inflacji (%)	PKB (miliardy euro)	stopa bezrobocia (%)	wskaźnik zagrożenia ubóstwem (%)	kobiety z wyższym wykształceniem (%)	mężczyźni z wyższym wykształceniem (%)	wydatki publiczne na edukację (% PKB)	użytkownicy internetu (%)	przewidywana długość życia kobiet	przewidywana długość życia mężczyzn	przewidywane lata w zdrowiu kobiet	przewidywane lata w zdrowiu mężczyzn	emisja gazów cieplarnianych (tony CO₂ per capita)	odnawialne źródła energii (% całkowitego zużycia energii)	pasażerowie transportu lotniczego
Austria	Vienna	Euro	82,519	8,979,000	2.8	406	6.0	14.7	45.1	41.0	4.7	94	83.6	78.9	8.3	8.0	8.4	36.5	11,100,000
Belgium	Brussels	Euro	30,452	11,631,000	3.2	502	6.0	12.7	56.4	43.3	6.3	94	83.0	78.5	11.0	10.5	9.5	13.0	13,500,000
Bulgaria	Sofia	Lev	110,001	6,839,000	2.8	71	5.2	22.1	38.4	27.2	4.2	79	77.5	70.0	9.9	8.6	7.2	23.3	5,000,000
Croatia	Zagreb	Kuna	55,896	3,879,000	2.7	58	7.2	19.2	41.3	26.2	3.9	82	80.9	74.7	5.2	4.7	5.9	31.0	4,500,000
Cyprus	Nicosia	Euro	9,213	905,000	2.3	24	7.4	13.8	69.1	53.3	5.2	90	84.4	80.4	7.0	7.6	10.3	16.9	5,100,000
Czechia	Prague	Czech koruna	77,212	10,517,000	3.3	238	2.8	8.6	45.0	28.6	4.5	91	81.3	75.3	7.9	7.0	10.6	17.3	4,800,000
Denmark	Copenhagen	Danish krone	41,987	5,873,000	1.9	337	4.7	12.3	60.8	44.0	6.4	98	83.6	79.7	11.9	10.4	7.3	31.7	10,800,000
Estonia	Tallin	Euro	43,110	1,332,000	4.5	31	6.1	20.6	53.7	33.4		92	83.0	74.4	7.7	6.3	8.7	30.1	1,300,000
Finland	Helsinki	Euro	304,316	5,548,000	2.1	252	7.1	10.8	52.5	37.3	6.1	97	84.8	79.2	10.3	9.4	8.8	43.8	4,600,000
France	Paris	Euro	633,886	67,843,000	2.1	2,501	7.5	14.4	53.7	44.4	5.4	91	85.3	79.2	11.8	10.2	5.9	19.1	66,000,000
Germany	Berlin	Euro	353,296	83,237,000	3.2	3,602	3.5	15.8	38.6	37.0	4.7	92	83.5	78.7	11.7	10.4	8.9	19.3	73,600,000
Greece	Athens	Euro	130,048	10,604,000	0.6	182	14.7	19.6	48.6	39.4	3.6	83	83.9	78.8	7.6	7.6	7.1	21.7	32,200,000
Hungary	Budapest	Forint	91,248	9,689,000	5.2	154	3.9	12.7	42.0	29.3	3.9	89	79.0	72.3	7.9	7.2	6.5	13.9	4,000,000
Ireland	Dublin	Euro	68,655	5,060,000	2.4	426	5.8	12.9	62.6	56.3			84.4	80.8	12.5	11.3	11.8	16.2	9,100,000
Italy	Rome	Euro	297,825	58,983,000	1.9	1,782	9.4	20.1	33.3	20.4	4.1	85	84.5	80.0	10.6	10.3	6.5	20.4	59,500,000
Latvia	Riga	Euro	63,290	1,876,000	3.2	34	7.7	23.4	57.4	38.5	4.4	91	80.0	70.6	4.4	4.2	5.6	42.1	2,300,000
Lithuania	Vilnius	Euro	62,643	2,806,000	4.6	56	7.3	20.0	72.7	49.7	3.8	88	80.1	70.1	6.0	5.6	7.3	26.8	2,500,000
Luxembourg	Luxembourg City	Euro	2,586	645,000	3.5	72	4.8	18.1	66.4	55.9	3.7	98	84.5	79.9	11.4	10.3	17.0	11.7	2,000,000
Malta	Valletta	Euro	313	521,000	0.7	15	3.2	16.9	48.4	39.7	4.6	92	84.5	80.3	13.0	12.6	4.5	10.7	2,500,000
Netherlands	Amsterdam	Euro	34,188	17,591,000	2.8	856	3.5	14.4	57.4	48.7	5.2	95	83.1	79.7	9.8	10.0	9.8	14.0	29,100,000
Poland	Warsaw	Polish złoty	307,236	37,654,000	5.2	575	3.4	14.8	56.8	35.4	4.7	87	80.7	72.5	8.7	7.6	10.0	16.1	18,900,000
Portugal	Lissabon	Euro	90,996	10,352,000	0.9	214	6.5	18.4	50.8	36.5	4.6	85	84.1	78.0	7.1	8.4	5.7	34.0	22,300,000
Romania	Bucharest	Romanian leu	234,270	19,038,000	4.1	240	5.3	22.6	27.8	21.9	3.2	86	78.3	70.4	6.0	5.7	5.7	24.5	10,400,000
Slovakia	Bratislava	Euro	48,702	5,435,000	2.8	99	6.7	12.3	52.0	28.8		89	80.4	73.5	4.7	4.6	6.8	17.3	600,000
Slovenia	Ljubljana	Euro	20,145	2,107,000	2.0	52	4.6	11.7	63.0	37.6	4.6	89	83.4	77.8	11.0	9.4	7.6	25.0	400,000
Spain	Madrid	Euro	502,654	47,433,000	3.0	1,207	14.5	21.7	52.1	41.1	4.1	94	85.2	79.6	11.5	11.6	5.9	21.2	91,900,000
Sweden	Stockholm	Swedish krona	407,300	10,452,000	2.7	537	7.8	15.7	61.0	42.4	7.1	97	84.2	80.6	16.4	15.4	4.6	60.1	10,800,000
United Kingdom	London	Pound sterling	242,751	67,026,000	1.8	2,527	3.4	18.6	53.2	46.5	5.2	97	83.1	79.5	10.6	10.2	7.2	12.3	277,400,000

Podstawowe informacje

Tabela 2: 5 państw UE o największej powierzchni
państwo	stolica	powierzchnia (km²)
France	Paris	633,886
Spain	Madrid	502,654
Sweden	Stockholm	407,300
Germany	Berlin	353,296
Poland	Warsaw	307,236

Powierzchnia 5 największych pańsw Unii Europejskiej wynosi 2 204 372 km², co stanowi 52% całkowitej poweirzchni UE (4 233 262 km²).

Tabela 3: 3 państwa o największej gęstości zaludnienia
państwo	gęstość zaludnienia (osób na km²)
Malta	1,665
Netherlands	515
Belgium	382

Państwem o największej gęstości zaludnienia jest Malta, jednak nie została ona uwzględniona na poniższym wykresie ze względu na jego przejrzystość.

Rysunek 1: Wykres gęstości zaludnienia państw Unii Europejskiej

Ekonomia

Stopa inflacji to procentowa zmiana ogólnego poziomu cen w kolejnych okresach, najczęściej liczona rok do roku.

Rysunek 2: Stopa inflacji dla wszystkich państw UE

Trzema państwami UE o największej stopie inflacji (na podstawie danych z 2021 roku) są Węgry, Polska i Litwa.

Wskaźnik zagrożenia ubóstwem (people at risk of poverty or social exclusion)¹ jest to odsetek osób, które są zagrożone ubóstwem lub pogłębioną deprywacją materialną lub żyją w gospodarstwach domowych o bardzo niskiej intensywności pracy.

Stopa bezrobocia jest obliczana jako procent udziału bezrobotnych w ilości ludności czynnej zawodowo (dla powyższych danych - ludności w wieku od 20 do 64 lat).

Rysunek 3: Zależność między wskaźnikiem zagrożenia ubóstwem a stopą bezrobocia

Edukacja

Sprawdzę, czy wydatki publiczne przeznaczane na edukację mają wpływ na odsetek społeczeństwa posiadający wyższe wykształcenie. Dla każdego kraju wartość tę obliczę jako średnią dwóch wielkości - odsetku kobiet i mężczyzn z wyższym wykształceniem. Dla uproszczenia obliczeń zakładam, że stosunek liczby kobiet do mężczyzn jest równy 1:1 , ponieważ kobiet w Unii Europejskiej jest niespełna 5% więcej niż mężczyzn. („Demography of Europe - More Women Than Men”, b.d.)

Tabela 4: Obliczenie odsetku populacji posiadającego wyższe wykształcenie w każdym z państw (pierwsze 3 państwa)
państwo	kobiety z wyższym wykształceniem (%)	mężczyźni z wyższym wykształceniem (%)	ludność z wyższym wykształceniem (%)
Austria	45.1	41.0	43.05
Belgium	56.4	43.3	49.85
Bulgaria	38.4	27.2	32.80

Rysunek 4: Zależność między odsetkiem ludności posiadającym wyższe wykształcenie a wydatkami publicznymi przeznaczanymi na edukację

Współczynnik korealcji liniowej Pearsona wynosi 0.39, więc jest to korelacja w stopniu umiarkowanym.²

Demografia

Przewidywane lata przeżyte w zdrowiu (ang. Healthy Life Years, HLY)³ to wskaźnik obrazujący sytuację zdrowotną ludzkości. Jego wartość interpretuje się jako przewidywaną średnią liczbę lat jaką ma do przeżycia bez niepełnosprawności osoba, pod warunkiem, że aktualne warunki umieralności i utraty zdrowia populacji utrzymają się na obecnym poziomie.

Tabela 5: Przewidywane długości życia kobiet i mężczyzn
państwo	przewidywana długość życia kobiet	przewidywana długość życia mężczyzn	przewidywane lata w zdrowiu kobiet	przewidywane lata w zdrowiu mężczyzn	życie w zdrowiu kobiet (%)	życie w zdrowiu mężczyzn (%)
Austria	83.6	78.9	8.3	8.0	9.93	10.14
Belgium	83.0	78.5	11.0	10.5	13.25	13.38
Bulgaria	77.5	70.0	9.9	8.6	12.77	12.29
Croatia	80.9	74.7	5.2	4.7	6.43	6.29
Cyprus	84.4	80.4	7.0	7.6	8.29	9.45
Czechia	81.3	75.3	7.9	7.0	9.72	9.30
Denmark	83.6	79.7	11.9	10.4	14.23	13.05
Estonia	83.0	74.4	7.7	6.3	9.28	8.47
Finland	84.8	79.2	10.3	9.4	12.15	11.87
France	85.3	79.2	11.8	10.2	13.83	12.88
Germany	83.5	78.7	11.7	10.4	14.01	13.21
Greece	83.9	78.8	7.6	7.6	9.06	9.64
Hungary	79.0	72.3	7.9	7.2	10.00	9.96
Ireland	84.4	80.8	12.5	11.3	14.81	13.99
Italy	84.5	80.0	10.6	10.3	12.54	12.88
Latvia	80.0	70.6	4.4	4.2	5.50	5.95
Lithuania	80.1	70.1	6.0	5.6	7.49	7.99
Luxembourg	84.5	79.9	11.4	10.3	13.49	12.89
Malta	84.5	80.3	13.0	12.6	15.38	15.69
Netherlands	83.1	79.7	9.8	10.0	11.79	12.55
Poland	80.7	72.5	8.7	7.6	10.78	10.48
Portugal	84.1	78.0	7.1	8.4	8.44	10.77
Romania	78.3	70.4	6.0	5.7	7.66	8.10
Slovakia	80.4	73.5	4.7	4.6	5.85	6.26
Slovenia	83.4	77.8	11.0	9.4	13.19	12.08
Spain	85.2	79.6	11.5	11.6	13.50	14.57
Sweden	84.2	80.6	16.4	15.4	19.48	19.11
United Kingdom	83.1	79.5	10.6	10.2	12.76	12.83

Państwem, którego obywatele największą część swojego życia spędzają w zdrowiu jest Szewcja, natomiast państwem o najmniejszym udziale procentowym lat w zdrowiu w średniej długości życia jest Łotwa.

Środowisko

Unia Europejska jest po Chinach i Stanach Zjednoczonych jest trzecim co do wielkości emitentem gazów cieplarnianaych na świecie. W 2021 całkowita emisja CO₂ na świecie wyniosła 36,3 mld ton metrycznych⁴, co oznacza 4,63 tony per capita. Wartość ta jest o 41% mniejsza od średniej emisji CO₂ per capita w Unii Europejskiej (7,9 tony).

Tabela 6: 5 państw UE o najmniejszej emisji gazów cieplarnianych per capita
państwo	emisja gazów cieplarnianych (tony CO₂ per capita)	całkowita emisja gazów cieplarnianych (tony CO₂)
Malta	4.5	2,344,500
Sweden	4.6	48,079,200
Latvia	5.6	10,505,600
Portugal	5.7	59,006,400
Romania	5.7	108,516,600

Odnawialne źródła energii stanowią alternatywę dla paliw kopalnianych i w znacznym stopniu przyczyniają się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Należą do nich energia wiatrowa, słoneczna, hydroelektryczna, geotermalna, enegia oceanów, biomasa oraz biopaliwa.

Rysunek 5: Państwa o największym i najmniejszym udziale procentowym odnawialnych źródeł energii w całkowitym zużyciu energii

Statystyki podsumowujące

Poniższa tabela przedstawia zestawienie statystyk podsumowujących dla wybranych wartości.

variable	n	mean	min	max	median	sd
stopa inflacji (%)	28	2.796	0.60	5.2	2.80	1.188
stopa bezrobocia (%)	28	6.286	2.80	14.7	6.00	2.902
ludność z wyższym wykształceniem (%)	28	45.427	24.85	61.2	45.50	9.634
użytkownicy internetu (%)	27	90.556	79.00	98.0	91.00	5.079
przewidywana długość życia kobiet	28	82.654	77.50	85.3	83.45	2.198
przewidywana długość życia mężczyzn	28	76.907	70.00	80.8	78.75	3.695
emisja gazów cieplarnianych (tony CO₂ per capita)	28	7.896	4.50	17.0	7.25	2.592

Bibliografia

„Demography of Europe - More Women Than Men”. b.d. https://ec.europa.eu/eurostat/cache/digpub/demography/bloc-1b.html?lang=en.